“Dik dur” dendiğinde çoğumuz omuzlarımızı geriye atıp göğsümüzü gere gere âdeta asker gibi duruş sergileriz. Ancak bu duruşta birkaç dakika sonra bedenimizde sert, yapay ve rahatsız edici bir his oluşur. Peki bunun sebebi gerçekten dik durmamız mı, yoksa dik durmayı yanlış anlamamız mı?

Dik durmak çoğu zaman göğsü aşırı öne çıkararak kasları kilitlemek, omuzları zorla geriye çekip karnı içeri çekerek nefes tutmak gibi algılanır. Bu yaklaşım vücudu doğal durumundan çıkarır ve kasların gereksiz yere kasılmasına neden olur. Bunun sonucunda boyun ve sırt kaslarında sertlik, bel bölgesinde gerginlik, nefes alıp vermekte zorlanma ve robot gibi bir duruş hissi ortaya çıkar.

Aslında sorun çoğu zaman postüral kas dengesizliklerinden kaynaklanmaktadır. Uzun süre masa başında oturmak, telefona ya da bilgisayara eğilerek bakmak ve hareketsiz bir yaşam tarzı; bazı kasların kısalmasına, bazı kasların ise zayıflamasına yol açar. Çoğu kişide göğüs kasları kısalmış, boyun arkası ve üst sırt kasları aşırı gergin, derin karın kasları ve omurga stabilizatörleri ise zayıftır. Bu durumda vücut rahat ve doğal bir dik duruşu sürdüremez. Duruş (postür) merkezi, yanlış olan duruşu normali olarak algılamaya başlar ve dik durmaya çalışıldıkça vücut bunu bir tehdit gibi algılayarak kasları daha da kasar.

Doğru duruş sert değil; rahatlık hissi veren, nefes alıp vermeyi zorlaştırmayan, kasların aktif olduğu ancak gergin olmadığı duruş şeklidir. Doğru bir duruşta kişi kendini kasılıyor gibi değil, vücudunu dengeli bir şekilde taşıyor gibi hisseder. Eğer bir duruşu on dakika boyunca sürdüremiyorsanız, muhtemelen o duruş o an da sizin için doğru değildir. Ancak dik durmakta zorlanmak tembellik, güçsüzlük ya da yapısal bir bozukluk anlamına gelmez. Aksine bu durum, vücudun yanlış yüklenmelere karşı verdiği bir uyarıdır. Duruş tek bir anda düzeltilen bir pozisyon değil; zamanla kazanılan bir alışkanlık, kas dengesi ve hareket kalitesi meselesidir.

Bu nedenle duruşu zorla düzeltmeye çalışmak yerine gün içinde sık sık pozisyon değiştirmek, göğüs ve boyun kaslarına yönelik esnemelere yer vermek, derin karın ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizler yapmak önemlidir. Gerekli durumlarda bir fizyoterapistten postür değerlendirmesi, kişiye özel ve sürdürülebilir çözümler almak gerekebilir.

Unutulmamalıdır ki dik durmak, sert durmak değil, dengede olmaktır. Dik durduğunuzda kendinizi tahta gibi hissediyorsanız sorun, vücudunuza yıllar içinde öğretilmiş yanlış duruş alışkanlıklarındadır. Bu alışkanlıkları değiştirmenin en etkin yolu, fizyoterapistinizden alacağınız postür eğitimi ve egzersiz tedavisidir.

Fizyoterapist Dr. Volkan YÜZLÜ